Ondernemers zien in crisis getroffen Turkije veelbelovende afzetmarkt op lange termijn

Tijdens de netwerkbijeenkomst bij de ambassade word ik geflankeerd door de leiding van de handelsdelegatie, staatssecretaris Frank Heemskerk en ING vertegenwoordiger Ben van de Vrie.

Posted on oktober 15th, 2009 door Marc Guillet
in: Het Financieele Dagblad, 14 okt. 2009

Istanbul – De zware crisis die Turkije treft schrikt Nederlandse ondernemers niet af, zo stelt Frank Heemskerk vast. De staatssecretaris van Buitenlandse Handel begeleidt een vierdaagse handelsmissie naar het land aan de Bosporus.
‘De aanwezigheid van vijftig bedrijven in de delegatie is een duidelijk signaal dat onze ondernemers vertrouwen hebben in Turkije’, aldus Heemskerk. ‘Zij wachten niet tot de crisis voorbij is en willen er nu al bij zijn, omdat ze geloven in het langetermijnpotentieel van de Turkse economie.’
Turkije wordt door ondernemers in de delegatie gekenschetst als een ‘veelbelovende afzetmarkt en een goedkoper, kwalitatief goed productieland’. De groeiende belangstelling voor het land aan de Bosporus valt ook af te lezen aan het aantal Nederlandse bedrijven dat zich in Turkije vestigt. In de eerste helft van dit jaar waren dat er 59, een stijging met 1,5% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Nederland bevindt zich de afgelopen jaren steevast in de top drie wat betreft de directe buitenlandse investeringen in Turkije. Vorig jaar was Nederland met bijna euro 11 miljard de op een na grootste buitenlandse investeerder, op Duitsland na.
Om ook de Turkse investeringen in Nederland te bevorderen, opende staatssecretaris Heemskerk in Istanbul een nieuw kantoor van het Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA). Er zijn nu 80 Turkse bedrijven in Nederland gevestigd. Dat aantal kan met de hulp van het NFIA veel groter worden, aldus de staatssecretaris. ‘Het economisch potentieel is enorm’.
Kansrijke sectoren voor Nederlandse ondernemers in Turkije zijn onder meer duurzame energie, ICT, milieu, infrastructuur, scheepsbouw en financiële dienstverlening. Ondernemers uit die sectoren reageerden positief op de uitnodiging van Heemskerk om hem te vergezellen. Ze benadrukken dat ze naar de middellange en lange termijn kijken, omdat Turkije ‘zo’n groot en dynamisch land is met een enorm potentieel’.
De staatssecretaris zegt ‘blij verrast’ te zijn over de grote opkomst. Henk Gennissen, exportmanager van de branchevereniging Holland Marine Equipment (HME), vindt de grote belangstelling – ook uit zijn sector – niet zo gek. ‘Tien bedrijven in deze missie behoren tot de maritieme toeleveringsindustrie. Dat is geen toeval. We kennen de kwaliteit van het werk dat hier geleverd wordt. We laten ze niet stikken nu het moeilijk gaat. En we zien een grote toekomst voor deze markt’.
De Nederlandse maritieme industrie levert aan de Turkse scheepsbouwers technologisch hoogwaardige producten zoals navigatie- en communicatieapparatuur, airconditioning, verwarmings- en ventilatiesystemen. Maar ook verf. ‘Voor een schip van 170 meter wordt al gauw $700.000 aan verf gespendeerd’, aldus Peter Schoneveld, general manager van PPG Protective & Marine Coatings, die in januari 2008 begonnen is in Turkije.
Op het gebied van milieu en duurzame energie zijn ‘de kansen in Turkije onbegrensd’, zegt Peet de Bruijn, die al 20 jaar werkzaam is in afval en energie en net met zijn eigen bedrijf is begonnen. ‘Turkije wil graag lid worden van de Europese Unie en daarom is de overheid druk bezig om allerlei regelingen aan te passen aan de EU-criteria. Nederland en de EU steunen Turkije daarin met financiële programma’s’. De regering van premier Erdogan heeft bekendgemaakt dat zij tot 2013 euro 27 miljard zal investeren om het milieubeleid EU-proof te maken.
Wat de infrastructuur betreft zit er ook al heel veel in de pijpleiding. De overheid gaat de komende 25 jaar in die sector zeker $350 miljard investeren, aldus premier Erdogan. Onder andere diverse nieuwe luchthavens in Istanbul en een derde brug over de Bosporus. Goed nieuws voor een bedrijf als Royal Haskoning dat al jaren actief is in Turkije.
Staatssecretaris Heemskerk opende in Istanbul een tentoonstelling van jonge Nederlandse ontwerpers – onder wie Bas van Beek en Lara de Greef – die gebruik maken van de kansen in Turkije. Hun ontwerpen worden vervaardigd in samenwerking met Turkse vaklieden. Heemskerk bezocht enkele van hen in hun werkplaatsen waar ze werken aan Nederlandse design-theepotten, lampekappen en meubilair. Heemskerk sprak van ‘een inspirerende kruisbestuiving’.

Economische missie Turkije

Van 11 t/m 15 oktober vindt onder leiding van staatssecretaris Frank Heemskerk van Economische Zaken een economische missie naar Turkije plaats.

Aangezien ik wil inspelen op nieuwe kansen en nieuwe markten, kan ik door deelname in korte tijd een goed inzicht krijgen in de mogelijkheden die de Turkse markt biedt door een op maat gesneden programma. Hierin staan matchmaking, informatie over de praktijk van het zakendoen, EU-projecten en financiering in Turkije centraal.

Juist in deze turbulente economische tijden is het van belang te laten zien dat wij goede economische banden met Turkije op prijs stellen en deze verder willen uitbreiden. Door de eventuele toetreding tot de EU zullen de positieve economische ontwikkelingen in Turkije nog meer dimensie krijgen. De Nederlandse export naar Turkije heeft de afgelopen jaren een flinke stijging laten zien. Turkije heeft een enorm handels- en investeringspotentieel waarvan ik mee kan profiteren. De groei van de economie is momenteel door de financiële en economische ontwikkelingen enigszins afgezwakt. Desondanks behoort Turkije al enkele jaren tot de snelst groeiende economieën. De buitenlandse handel is sinds 2003 meer dan verdubbeld tot circa 190 miljard euro.

De focus ligt op de sectoren waarin Nederland specifieke kennis te bieden heeft: infrastructuur (o.m. logistiek en transport), water, voedselverwerkende industrie, energie(-efficiëntie), milieu en afvalverwerking. Aan de missie zullen veertig bedrijven meedoen.

Getuigschrift

ICT-in-control scan

In samenwerking met Krens & Van Rij IT Audit en Advies is een methode ontwikkeld voor de beoordeling van managementinformatiesystemen uit de afvalbranche.

Krens & Van Rij IT Audit en Advies staat voor kennis, jarenlange ervaring, vakmanschap en innovatie. Theo Krens en Leen van Rij zijn beiden register EDP-auditors (RE). Zij hebben meer dan 25 jaar ervaring in de ICT en hebben wereldwijd audits uitgevoerd op zowel het organisatorische, procesmatige als technische vlak.

Ik heb ruim zeventien jaar control- en managementervaring in de afvalbranche. De basis hiervan is gelegd bij PROAV Zuid-Holland N.V. en is uitgebouwd bij haar rechtsopvolgers Phoenyx Holding B.V. en Delta Milieu Compost en Biomassa B.V.. Als controller was ik verantwoordelijk voor de inrichting en het ontwerp van PROMIS, het managementinformatie-systeem van PROAV. Een systeem voor in- en externe informatievoorziening van afvalstromen, waarmee miljoenen tonnen afval van talrijke locaties (eigen beheer en derden) mee zijn geregistreerd, gecontroleerd en gerapporteerd.

Workshop Logistiek van hout- en snoeiafval

Op dinsdag 23 juni 2009 werd een workshop georganiseerd met de leden van de werkgroep NLBH (Biomassaforum/Agroconvenant) en Amsterdam Consultants, in Chalet Helenaheuvel in Doorn.

In twee verschillende groepen is gesproken over de vraag welke ketens relevant zijn, welke eventueel gecombineerd kunnen worden en wat de mogelijke knelpunten zijn. Logistieke vragen die hierbij komen kijken hebben betrekking op het centraal of decentraal verwerken, het al dan niet gebruiken van tussenopslag en de mogelijke inzamelstructuur.

Uit de werkgroepdiscussies kunnen de volgende bevindingen en conclusies worden opgemaakt:

Algemeen:
- Er kunnen drie niveaus van verwerking worden onderscheiden:
1. Centrale verbranding, zoals in Alkmaar of Cuijk
2. Regionale verwerking, zoals in Beesterzwaag
3. Lokale verwerking door particulieren, boeren e.d.
- De koppeling met warmte levert veel rendementswinst op, dit kan vooral regionaal en lokaal voordelen opleveren.
- Overheidssteun is bij de huidige energieprijzen nodig, zowel voor wat betreft de investeringen als de exploitatie van bio-energiecentrales.
- De vrager bepaalt de logistieke keten, waarbij leveringszekerheid van groot belang is. Voor de biomassastromen uit bos en natuur geldt dat deze maximaal ca. 7 maanden per jaar beschikbaar komen, zodat tussenopslag nodig is om te kunnen bufferen.
- Voor wat betreft wet- en regelgeving geldt dat de flora- en faunawet van de randvoorwaarden bepaalt, terwijl milieuwetgeving niet duidelijk is over de status van biomassa. In sommige gevallen wordt dit als afval gezien. Indien biomassa als afval wordt beschouwd moet de logistiek anders worden opgepakt dan indien biomassa als product wordt beschouwd.

T.a.v. de logistieke ketens:
- De volgende ketens hebben een duidelijke relatie en kunnen mogelijk gecombineerd worden:
o Hout- en snoeiafval bos
o Biomassa natuur en landschap
o Snoeiafval infrastructuur
o Snoeiafval stedelijk groen
Voor gemeentes is het interessant om hun groenafval als biomassa af te voeren, waarbij de kosten echter niet hoger mogen zijn.
- Daarnaast zijn er combinaties mogelijk bij het groenafval van consumenten en de land- en tuinbouw, alsmede bij de ketens van resthout en gebruikt hout.
- Voor de inzameling van hout- en snoeiafval in het bos is een andere logistiek interessant, gebaseerd op het versnipperen en laten drogen in het bos. Dit vraagt wel een andere oogstmethode en communicatie met boseigenaren en –gebruikers.
- Voor de kleine bos- en landeigenaren is samenwerking nodig om de inzameling goed te organiseren. Ook verdient het de voorkeur als met bijvoorbeeld Staatsbosbeheer samengewerkt kan worden.
- Naast hout- en snoeiafval zijn er ook een groot aantal andere biomassastromen uit natuur en landschap (maaisel, plagge, ruigte, kraggen) die al dan niet gecombineerd ingezameld moeten gaan worden om de vereiste hoeveelheid biomassa voor energieopwekking te genereren. De logistieke structuur van deze inzameling is nog niet ontwikkeld. Tijdens de workshop zijn deze stromen niet uitgewerkt en vormen derhalve een aandachtspunt voor het vervolg.

M.b.t. de regionale aanpak en het vervolg:
- Ofschoon er geen grote logistieke knelpunten te verwachten zijn, is aandacht voor de logistieke consequenties van de nieuwe biomassastromen toch vereist vanwege:
o De omvang van de stromen (4 miljoen ton per jaar)
o De diversiteit en complexiteit van een aantal van de stromen
o De afstemming tussen aanbod en vraag (seizoensinvloeden, mix van product)
o De mix tussen decentrale en centrale verwerking en eigen productie versus import
- Samenwerking tussen kleine eigenaren van bos en land is nodig, waarbij zoveel mogelijk met de grotere partijen (SBB, NM e.d.) moet worden opgetrokken om schaalvoordelen te bereiken.
- Een sluitende exploitatie is niet mogelijk, subsidies zijn in de huidige markt noodzakelijk. Logistiek is daarbij een belangrijke kostenpost. Door middel van pilots kan nagegaan worden welke logistieke oplossingen het beste voor specifieke stromen en partijen geschikt zijn. Wanneer dit op decentrale verwerking gericht is en er mogelijkheden zijn voor combinatie van stromen, zijn dergelijke pilots interessant voor een regionale benadering vanuit partijen als het platform Agrologistiek of Duurzame Logistiek.

Architectenbureau Ir. Victor Veldhuizen van Zanten B.I. bna

Vandaag zijn de bekende architect Victor Veldhuizen van Zanten B.I. bna en ik een samenwerkingsverband overeengekomen voor de verdere ontwikkeling en marktintroductie van een vernuftig afvalinzamelsysteem.

Naar verwachting zal het definitieve ontwerp over drie maanden geïntroduceerd kunnen worden.

BVOR Demonstratiedag

Gisteren is door de BVOR een zeer succesvolle tweejaarlijkse demonstratiedag georganiseerd bij de fa. Van Iersel in Biezenmortel. Naar schatting zo'n zeshonderd bezoekers bezochten standhouders en exposanten uit de compost en biomassa branche. Dit evenement overtrof de voorgaande editie op onze locatie in Moerdijk qua bezoekersaantal.

Vele contacten zijn weer gelegd en de laatste innovaties zijn getoond en besproken. Als bestuurslid was het weer een dag om trots op te zijn.